TS Bùi Ngọc Sơn: Vì sao các nước rất khó làm theo công nghệ đường sắt cao tốc của Trung Quốc?

裴玉山博士：为什么各国很难效仿中国的高铁技术？

VTC News | Hàng chục quốc gia đã cố gắng mua lại công nghệ hoặc thuê các chuyên gia Trung Quốc để xây dựng đường sắt cao tốc, nhưng kết quả thường là sự trì trệ và đội vốn khủng khiếp. Tại sao một "công nghệ" tưởng chừng có thể mua bằng tiền lại trở nên "bất khả thi" để bắt chước? TS Bùi Ngọc Sơn sẽ chỉ ra rằng: Bạn không thể sao chép một hệ thống nếu bạn không có cả một nền tảng công nghiệp phụ trợ khổng lồ đứng sau.

数十个国家曾试图购买技术或聘请中国专家来建设高速铁路，但结果往往是项目停滞和成本严重超支。为什么一项看似可以用金钱买到的"技术"，却变得"不可能"被模仿？裴玉山博士指出：如果你没有庞大配套工业基础作为支撑，就无法复制一个系统。

以下是越南网友的评论：

vinhproduct5364

Đúng rồi, Giáo sư phản biện thật mạnh mẽ vào, đường sắt cao tốc nó chỉ là phương tiện vận tải đừng làm cho oai, nếu vé bằng máy bay thì chết chắc, không ai dám leo lên tàu cao tốc ngày 2 lần đi làm đâu mà tính kiểu đấy

高铁只是交通工具，别搞得太夸张。要是票价跟飞机一样，那肯定完蛋。谁敢每天坐两次高铁上班啊？这么算账可不行。

chungloankenny

ông nói làm hoanh tráng chỉ là để thể hiện thì tại sao nước họ ngày một giàu lên. Tiền đâu chi tiêu cho thể hiện. Kinh tế thuộc vào một trong những nước giàu nhất thế giới. nói là họ toàn copy công nghệ thi công nghệ tàu đệm từ siêu tốc chạy trong ống chân không đã có nước nào làm được chưa. Họ đã lên sao hỏa công nghệ lấy của ai. hàng không mẫu hạm ai dạy họ. công nghệ Khai thác đất hiếm họ đứng đầu thế giới. Nhật bản đã từng khai thác ở Vn nhưng thất bại. Họ thực sự giỏi nên lấy đó làm tấm gương để học hỏi thay vì gièm pha.

你说他们搞这些只是为了面子工程，那他们国家怎么越来越富？面子工程哪来那么多钱？他们的经济已经是世界最富的国家之一了。你说他们只会抄袭技术，那磁悬浮真空管道超级列车，有哪个国家做出来了？他们上火星的技术是从谁那抄的？航母是谁教他们的？稀土开采技术他们世界第一。日本以前也在越南开采过，但失败了。人家是真的厉害，我们越南应该拿他们中国当榜样学习，而不是贬低。

PhuongNguyen-js1ef

Mỹ họ bảo hộ nghành oto, nên cả trăm năm nay họ ko phát triển thêm nhiều về đường sắt. Đây cũng là cái bẫy mà hạ tâng Mỹ ko bao giờ có đường sắt tốc độ cao.

美国保护汽车行业，所以上百年来铁路没怎么发展。这也是个陷阱，导致美国永远不会有高速铁路。

VinhLê-s8n

Nhật và Đức vừa quyết định ngừng cung cấp ổ bi tốc độ cao cho Trung Quốc (từ 300km/h đến 350km/h). Trong khi loại phụ tùng này của TQ chưa đảm bảo bảo khi chạy tốc độ này. Bao giờ họ cũng giữ con bài tẩy của mình, không bao giờ giao hết cho TQ đâu.

日本和德国刚刚决定停止向中国供应高速轴承（时速300到350公里）。而中国自己的这种配件，在这个速度下还保证不了安全。他们永远都会留一手，绝不会把全部技术交给中国的。

chaupham5036

Logic chiến lược đằng sau việc Trung Quốc ủng hộ đường sắt cao tốc và trấn áp thị trường bất động sản
Trung Quốc có cách tiếp cận rất khác nhau đối với đường sắt cao tốc (HSR) và bất động sản vì chúng đóng vai trò khác biệt cơ bản trong cấu trúc nền kinh tế và tiềm ẩn những rủi ro rất khác nhau.
Hệ thống đường sắt cao tốc Trung Quốc được thiết kế như một hệ thống cơ sở hạ tầng quốc gia dài hạn chứ không phải là một doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận. Ngay cả khi nhiều tuyến đường hoạt động thua lỗ về doanh thu bán vé, những khoản lỗ này vẫn được coi là chấp nhận được vì HSR tạo ra những lợi ích kinh tế rộng lớn và gián tiếp. Nó rút ngắn thời gian di chuyển trên các vùng rộng lớn, cải thiện khả năng di chuyển lao động, thúc đẩy du lịch và kết nối các thành phố nội địa với các trung tâm công nghiệp ven biển. Theo thời gian, nó cũng làm tăng giá trị đất đai và kích thích sự phát triển địa phương dọc theo các hành lang của nó. Quan trọng hơn, việc tài trợ bằng nợ cho HSR nằm trong một hệ thống tài chính do nhà nước kiểm soát, cho phép phân bổ chi phí trong thời gian dài mà không gây ra sự bất ổn hệ thống ngay lập tức. Theo nghĩa này, HSR được coi là một khoản đầu tư chiến lược vào năng suất quốc gia và hội nhập lãnh thổ.
Ngược lại, lĩnh vực bất động sản của Trung Quốc lại gắn bó chặt chẽ với thị trường tín dụng, tài sản hộ gia đình và tài chính chính quyền địa phương. Trong nhiều năm, giá bất động sản tăng cao đã thúc đẩy một chu kỳ tự củng cố: các hộ gia đình vay nợ rất nhiều để mua nhà, các nhà phát triển mở rộng bằng nợ, và chính quyền địa phương dựa vào việc bán đất để thu ngân sách. Điều này tạo ra một hệ thống mà bất động sản không chỉ là nhà ở, mà còn là một tài sản tài chính và là nguồn thu ngân sách quan trọng. Khi chu kỳ chậm lại hoặc đảo chiều, tác động lan nhanh chóng khắp toàn bộ nền kinh tế. Giá giảm làm giảm tài sản và niềm tin của hộ gia đình, gây áp lực lên bảng cân đối kế toán của các nhà phát triển, và làm suy yếu ngân sách chính quyền địa phương, từ đó ảnh hưởng đến các ngân hàng và điều kiện tín dụng. Do sự liên kết chặt chẽ này, sự bất ổn trong thị trường bất động sản có thể nhanh chóng trở thành vấn đề mang tính hệ thống.
Về bản chất, Trung Quốc chấp nhận thua lỗ của đường sắt cao tốc vì chúng nằm trong chiến lược cơ sở hạ tầng dài hạn, tạo ra lợi ích rộng khắp cho toàn nền kinh tế theo thời gian, ngay cả khi các tuyến đường riêng lẻ không sinh lời. Tuy nhiên, Trung Quốc can thiệp mạnh mẽ hơn nhiều vào thị trường bất động sản vì đây là một hệ thống tài chính đòn bẩy, nơi các cú sốc cục bộ có thể lan truyền đồng thời qua thị trường tín dụng, bảng cân đối kế toán của hộ gia đình và tài chính công. Sự khác biệt chính không chỉ đơn thuần là lợi nhuận, mà là liệu các khoản lỗ có được hấp thụ trong khuôn khổ phát triển có kế hoạch như đường sắt cao tốc, hay được khuếch đại thông qua đòn bẩy tài chính như bất động sản.

中国力挺高铁、打压房地产的战略逻辑

中国对高铁和房地产的打法完全不同。两者在经济结构里的角色根本不同，风险也完全不同。

中国的高铁系统是按长期国家基础设施来设计的，不是以利润最大化为目标的企业。就算很多线路卖票亏钱，这种亏损也被认为是可接受的。因为高铁带来了巨大而间接的经济效益。它缩短了广大地区的通行时间，改善了劳动力流动，推动了旅游业，把内陆城市跟沿海工业中心连了起来。时间长了，还提升了沿线土地价值，带动了地方发展。更重要的是，高铁的债务融资是在国家控制的金融体系内，可以把成本分摊到很长时间，不会立刻引发系统性动荡。从这个意义上说，高铁被视为对国家生产力和领土整合的战略投资。

反过来，中国的房地产跟信贷市场、家庭资产、地方财政紧紧绑在一起。多年来，房价高涨推动了一个自我强化的循环：家庭大量借贷买房，开发商举债扩张，地方政府靠卖地收钱。这造就了一个系统：房地产不只是住房，还是金融资产，更是重要的财政收入来源。当这个循环放缓或逆转，冲击会迅速蔓延到整个经济。房价下跌削弱家庭资产和信心，给开发商的资产负债表施压，削弱地方财政，进而影响银行和信贷条件。由于这种紧密关联，房地产市场的不稳定可能很快演变成系统性问题。

本质上，中国接受高铁亏损，因为它是长期基础设施战略的一部分，随着时间推移会给整个经济带来广泛好处，哪怕单条线路不盈利。但中国却对房地产市场强力干预，因为这是一个杠杆化的金融系统，局部冲击可能同时通过信贷市场、家庭资产负债表和公共财政蔓延开来。关键区别不只是利润，而是亏损是被像高铁这样的计划性发展框架所吸收，还是像房地产那样通过金融杠杆被放大。

py7386

hay quá, chuyên gia nói chuyện thú vị. Hy vọng nước chúng ta rút ra được những kinh nghiệm hữu ích cho tuyến đường sắt tốc độ cao

希望我们国家也能吸取点有用经验，用于高速铁路项目。

VinhNguyen-qc7en

TS nói TQ làm tàu cao tốc để "khoe" là không đúng. Mà chính là họ đã có tầm nhìn đúng là phát triển hạ tầng nhanh (vd, tàu cao tốc) để làm cơ sở cho phát triển kinh tế, chuỗi cung ứng, thu hút đầu tư nước ngoài, phục vụ dân sinh, … Chính vì vậy mà chỉ trong vòng 2-30n, TQ từ 1 nước nghèo, dân đông, nay đã trở thành nước có nền kt đứng thứ 2, chỉ sau Mỹ!

博士说中国修高铁是为了"炫耀"，这不对。实际上他们是眼光准，快速发展基础设施（比如高铁），为经济发展、供应链、吸引外资、服务民生打基础。正因如此，短短二三十年，中国从一个穷国、人口大国，变成了经济排世界第二，仅次于美国！

kenlu5340

Thôi thì đừng làm gì hết như Mỹ vì không có lợi. Dân nghèo chịu chết.

那干脆什么都别学美国了，反正也没好处。穷人活该受罪。

tienatphan491

Cũng không nên quá sùng bái phương tây. Có khi công nghệ của họ cũng đã lỗi thời, cách đây hàng chục năm, và họ cũng không đủ kinh phí để nghiên cứu cải tiến thêm. Nhưng khi ta lơ ngơ hỏi mua, thì họ chãi chuốt như là xịn lắm, bán giá trên trời!

也别太崇拜西方。说不定他们的技术早就过时了，是几十年前的老东西，他们也没钱继续研发改进。可当我们傻乎乎去问价时，他们倒包装得好像多高级似的，漫天要价！

nkadewe5501

TQ đất nước rộng lớn + dân đông (tập trung cao tại các vùng kinh tế trọng điểm) =Chính phủ TQ phải đầu tư trọng điểm vào mạng lưới đường sắt càng rộng, càng nhanh thì càng có nhiều nghiên cứu sâu vào đường sắt. Chỉ khi có nội lực kinh tế giàu mạnh như TQ mới làm được kỳ tích đường sắt như vậy. TQ chỉ học hỏi Đức, Nhật giai đoạn đầu sơ khai, còn sau đó họ thuê chuyên gia giỏi quốc tế về làm cho TQ và càng ngày càng cải tiến. TQ có nền công nghiệp hỗ trợ đa dạng nên TQ có thể sản xuất từ A->Z để hoàn chỉnh toàn bộ sản phẩm.
Tóm lại, TQ có chỉ đạo xuyên suốt từ TW đến địa phương, các bộ ngành liên quan và quan trọng nhất là TQ có tiềm lực kinh tế mạnh để hoàn chỉnh được sản phẩm mỗi dự án.

中国国土辽阔、人口众多（集中在重点经济区）。所以中国必须重点投资铁路网，网越广、速度越快，对铁路的研究就越深入。只有像中国这样经济内力雄厚的国家，才能创造这样的铁路奇迹。中国只是在初期向德国、日本学习，后来他们就聘请国际顶尖专家来中国工作，不断改进。中国有多样化的配套工业，能从A到Z自主生产，完成整个产品。

总之，中国从中央到地方、各相关部门指挥统一，最重要的是中国经济实力雄厚，能把每个项目的产品都做完做好。

mytube30005

Tuy là TQ học công nghệ nước ngoài, nhưng họ không phải là áp dụng 100% như ông nói đâu. Vả lại nước ngoài đâu dại gì mà chuyền công nghệ mới nhất cho TQ. Họ chỉ chuyền công nghệ từ 1-2 thế hệ trước thôi. Và TQ đã học công nghệ thế hệ trước của nước ngoài để làm cơ bản. Sau đó họ cải tiến thêm. Ví dụ tầu cao tốc, họ đã bỏ hết công nghệ của Nhật và dùng toàn là công nghệ sau khi đã cải tiến thêm của họ để làm ra tàu cao tốc thế hệ Phục Sinh (Fuxng Hao) CR400 để tăng tốc độ vận hành lên tới 350km/h, cao hơn cả Nhật. Họ làm đường sắt giá rẻ hơn thế giới nhân công rẻ chỉ là một phần thôi. Phần chủ yếu là họ đã tự chế ra công cụ sản xuất. Kỹ năng làm cầu họ đã vốn có từ lâu. Trước kia họ phải nhập khẩu mũi khoan từ nước ngoài để khoan hầm ngầm xuyên qua núi. Nay họ còn xuất khẩu cả mũi khoan ra nước ngoài. Họ làm cả máy trải đường sắt. Coi video họ làm đường sắt không những nhanh mà thấy rất ít người lam. Đó là sự tự động hoá. Khi đi TQ mới thấy kỳ lạ là một nước cả 1,4 tỷ người và nhân công rẻ mà kể cả nhà hàng cũng có người máy đưa thức ăn ra cho khách. Họ gọi thúc ăn bằng điện thoại quét mã QR chứ không cần người lấy thực đơn. Họ tự động hoá đến múc độ như vậy thì làm sao không rẻ được. Cho nên ông nói giá rẻ vì họ dùng công nghệ nước ngoài và nhân công rẻ là chỉ đúng một phần thôi. Người VN mình hơi có tính tự cao. Thấy ai hơn mình thì hay chê. Người TQ thì thấy ai giỏi hơn mình là họ học hỏi. Tôi nói sẽ có rất nhiều người không thích. Đó là vì "sự thật mất lòng".

虽然中国是学的外国技术，但可不是像你说的100%照搬。再说外国也不傻，怎么会把最新技术传给中国。他们只传了一两代之前的技术。中国就拿这些老技术打基础，然后再自己改进。比如高铁，他们早就弃用了日本技术，全用自己改进后的技术，造出了"复兴号"CR400，运营时速提到350公里，比日本还高。他们说中国铁路造价低只是因为人工便宜，这只对了一部分。主要原因是他们自主研发了生产工具。造桥技术他们本来就有。以前钻山隧道用的钻头还得进口，现在连钻头都出口了。他们还自己造铺轨机。看视频里他们修铁路，不但快，而且人很少。这就是自动化。去了中国才发现奇怪：一个14亿人口、人工便宜的国家，连餐厅都用机器人上菜。他们用手机扫码点餐，不用服务员拿菜单。自动化到这种程度，怎么可能不便宜。所以你说他们便宜是因为用外国技术和人工便宜，只说对了一半。我们越南人有点自傲。看到别人比自己强就爱挑刺。中国人看到别人比自己强就虚心学习。我说这话肯定很多人不爱听。因为"忠言逆耳"。

minhhiep-dt

cái quan trọng là không có hiệu quả kinh tế, xây nhiều mà không có hành khách, chứ không phải nói TQ không giỏi.

关键是没经济效益，建了很多却没乘客坐。不是说中国不厉害。

lamduxuan5806

Lại kiểu quảng cáo pin lượng tử do Trung Quốc sáng tạo hả. Trung Quốc chắc chắn có công nghệ riêng nhưng nói đến tàu cao tốc mà nói có công nghệ gì đặc thù thì vớ vẩn

又来这套"中国独创量子电池"式的宣传是吧。中国肯定有自己的技术，但要说高铁有什么独门绝技，那就是扯淡。

aslari-h6w

Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của trung quốc được khai trương vào năm 2003 và được Xây dựng hoàn toàn bởi Chính Trung quốc.。Không phải đạo văn mà bạn tưởng tượng

中国第一条高速铁路是2003年开通的，完全由中国自己建设。不是你想象的那样抄袭。

chieuvang6763

Góc nhìn của bạn rất thú vị

你的视角很有意思。

minhson5482

Đúng!
Họ học và phát triển công nghệ riêng cho mình hiện đại hơn rất nhiều thầy dạy!

对！他们学习并发展出自己的技术，比老师先进多了！

khainguyenvan4558

Nếu vậy, vn cứ Trung mà học mà theo mấy lúc mà thành cường quốc

要是这样，越南就跟着中国学，迟早也能成强国。

dangvanbang

Bình luận quá hay!

评论太精彩了！

itsjohnq1130

ông giải thích rất chuẩn
rất cám ơn sự nhận thức rất là công tâm và sự thật xâu sắc

他解释得非常到位。非常感谢这种公正客观的认知和深刻的真知灼见。

peteright71

Thế giới này, có ai không phải đi học hỏi từ người khác ?!? Noone perfect~ Khoa học công kỹ nghệ ra đời là nhằm chia sẻ phục vụ tiện lợi ích cho cả loài người. Những kẻ "Othich" rất hiển nhiên Onằm trong list.

这世上，有谁不是向别人学习的？没有人是完美的。科学技术诞生的目的就是为了分享，给全人类带来便利。那些"酸葡萄"的人，显然就在这个名单里。

binhthanh-bw4wb

Sao chép mô phỏng +sáng tạo riêng mình ra sản phẩm riêng mình., tất nhiên nội lực dần dần kĩ thuật công nghệ phải đạt từ từ... Nước nào phát triển đi sao cũng thế

模仿复制+自主创新，做出自己的产品。当然，技术内力要慢慢积累。哪个国家发展不是这样。

macsauly1892

Chuẩn luôn., dù không thích TQ nhưng phải công nhận họ giỏi thật, cũng bay vào vũ trụ được rồi

完全正确。虽然不喜欢中国，但不得不承认人家确实厉害，都上太空了。

tymy4171

Đúng vậy, ai hơn thì học theo đừng chê Họ photo

没错，谁强就学谁，别挑刺。他们复制又怎样。

phantra49b

Ông tiến sỹ nói đúng 100%.
Máy đào hầm bạn khen TQ là ăn cắp công nghệ cty Đức.
Mũi khoan TQ không tên tuổi, điều bạn nói không chính xác. Nói đến mũi khoan hợp kim nta nói Nhật, Đức, Thụy Sĩ.
Tôi làm bên cơ khí tôi biết.

这位博士说得100%对。你说盾构机是中国从德国公司偷的技术。中国的钻头根本不出名，你说的不准确。说到合金钻头，人家说的是日本、德国、瑞士。我是干机械这行的，我清楚。

peteright71

Ủa~ Mặt trời bắt đầu mọc từ phương tây hồi nào vậy?! Hiếm~

咦~太阳什么时候从西边升起来了？！少见

tuananhtran5156

Cần gì phải làm theo, quan trọng dám làm với có tiền để làm không thôi, bất cứ việc gì cứ nhìn được vấn đề rồi giải quyết vấn đề đó, làm công trình nhỏ rút kinh nghiệm rồi làm công trình lớn, thế giới họ cũng bắt đầu như thế thôi mà

何必非要模仿，关键是敢不敢做、有没有钱做。不管什么事，看清问题再解决问题。先做小工程积累经验，再做大工程。全世界不都是这么开始的吗。

hoahoang9119

Ông Ts Sơn này kiến thức dữ liệu rộng hơn ông Ts Hiếu nhiều, nói dễ hiểu nữa

这位裴博士的知识面比那位胡博士广多了，讲得也更通俗易懂。

ngoctranvan4672

trước giờ mình vẫn phản đối xây đường sắt cao tốc 350 Km/h, hy vọng trời thương dân ta. Giá vé mà 2 triệu trở lên thì ma nó đi đường sắt á. Tô vẽ thì hay, làm rồi mới cay!

我一直反对建350公里时速的高铁，希望老天爷可怜我们老百姓。票价要是两百万以上，鬼才坐高铁。画饼好听，真做起来就苦了！

BOĐOI-r9l

Đất nước tỷ dân có hệ thống giao thông phát triển như TQ là tốt, họ còn xây dựng trước qui hoạch nữa. Tuy bù lỗ nhưng họ có thể san sẻ được bằng cách khác.

一个人口大国拥有像中国这样发达的交通系统是好事，他们还先规划后建设。虽然亏损，但他们可以用别的方式分摊。

继续阅读：高速铁路   技术

此文由 三泰虎 编辑，未经允许不得转载！：首页 > 资讯 » 越南博士：为什么各国很难效仿中国的高铁技术